Đồng hồ sinh học của cơ thể người

Tất cả sinh vật sống đều có các chu kỳ hoạt động hàng ngày được biết đến dưới tên gọi “nhịp điệu thường nhật”. Các nhịp điệu này được điều khiển bởi một hệ thống kiểm giờ bên trong hay còn gọi là đồng hồ sinh học.

Hệ thống “đồng hồ sinh học” này cảm nhận được khi ngày mới bắt đầu và kết thúc. Ở thực vật, đồng hồ sinh học truyền tín hiệu khi nào thì chúng ta tăng trưởng. Ở người, đồng hồ sinh học giúp điều hòa các thay đổi về huyết áp, thân nhiệt và sự tỉnh táo vốn thay đổi tùy theo thời gian trong ngày.

Những nhịp điệu thường nhật này phụ thuộc vào ánh sáng chứ không phải thị giác. Rõ ràng là, một bông hồng nhạy cảm với ánh sáng chứ nó không thể nhìn thấy. Cũng giống như thực vật, con người chúng ta có những tế bào cảm nhận ánh sáng đặc biệt gọi là “tế bào nhận kích thích ánh sáng”. Những tế bào này phát ra tín hiệu khi ánh sáng tác động lên chúng. Ở động vật có vú, tế bào nhận kích thích ánh sáng duy nhất được biết đến nằm ở hai mắt.

Đa số các nhà khoa học đồng ý rằng những tế bào nhạy cảm với ánh sáng này có tác dụng “cài đặt” các nhịp điệu thường nhật trong cơ thể chúng ta. Thế nhưng, mặc dù các tế bào nhận kích thích ánh sáng của chúng ta năm ở mắt, cũng không nhất thiết phải thấy đường mới cảm nhận được nhịp điệu thường nhật. Nhiều người mù vẫn có nhịp điệu thường nhật.

Giới y học cổ truyền phương Đông lập trình đồng hồ sinh học của cơ thể như sau:

Từ 23 giờ đến 1 giờ sáng, lá lách hoạt động. Từ 1 đến 5 giờ, phổi hoạt động căng thẳng nhất. Từ 5 – 7 giờ ruột già làm việc cật lực. Từ 11 – 13 giờ, tim hoạt động khẩn trương hơn bất kỳ giờ nào khác. Cuối cùng, từ 15 – 21 giờ, dạ dày không ngừng tích dịch toan thủy để xây nghiền thức ăn. Dựa vào căn cơ hoạt động nêu trên, các lương y đã nghiên cứu, chế xuất ra nhiều loại dược liệu thích ứng với đồng hồ sinh học của cơ thể và ấn định giờ nào, uống loại dược thảo nào để đạt hiệu quả.

Về sau, vào thế kỷ thứ X, phương Tây cũng tìm thấy sự vận động của đồng hồ sinh học hoạt động trong 24 giờ  Theo đó, đồng hồ sinh học của cơ thể hoạt động như sau:

– Buổi tối, thân nhiệt (cả nam lẫn nữ) cao hơn nhiệt độ cơ thể lúc ban ngày từ 1 – 3°C, đây cũng là thời điểm huyết áp dễ tăng cao (tâm trương bất định dễ dẫn đến đột tử). Mặt khác, chính đồng hồ sinh học điều hành nhịp đập của tim, sản xuất hormone, cảm ứng tập trung, tạo hình các giấc mơ, ý tưởng tư duy, sáng tạo ban ngày.

– Mỗi bộ phận nội tạng đều sinh hoạt vào giờ cao điểm, giờ giải lao, đơn cử như dạ dày luôn nhạy cảm từ 18 giờ đến 24 giờ. Da dị ứng từ 23 giờ đêm đến 6 – 8 giờ sáng hôm sau. Thận tiết hormone Cortislo (kích dục cơ thể) từ 3 – 5 giờ sáng và 19 – 22 giờ đêm. Thần kinh trung khu não hoạt động đỉnh cao lúc 10 – 11 giờ sáng và lúc 23 giờ đêm. Cảm giác giảm đau xảy ra lúc 9 giờ 30 phút và 15 giờ chiều, còn phổi lại “thư giãn” từ 24 giờ đến 5 giờ nên đường hô hấp bị hẹp lại tạo các cơn ho, hen từ nửa đêm về sáng. Uống thuốc chống viêm và kháng Histamin vào đêm thì tốt hơn.

Theo Khám phá bí ẩn cơ thể người

 

 
Chia sẻ nếu bạn thấy có ích

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *