Hướng dẫn tuyệt chiêu mở đầu bài thuyết trình, bài phát biểu

Khi thuyết trình, phát biểu, nói trước đám đông, hầu hết mọi người trong chúng ta đều chú trọng đến những câu mở đầu mà chúng ta sẽ nói ra vào một dịp đặc biệt nào đó. Lý do là vì nhiều người nghĩ rằng một sự mở đầu bài thuyết trình, bài phát biểu tốt đẹp có một ý nghĩa rất lớn dù vấn đề thảo luận là gì đi nữa.

Nhưng thật không may, nhiều diễn giả, trong khi rất ý thức về tầm quan trọng của lời mở đầu bài phát biểu, lại tin rằng bất cứ lời mở đầu theo khuôn mẫu nào cũng đều tốt.

Cách mở đầu bài thuyết trình: Đừng đưa tất cả mọi người vào trong câu giới thiệu

Dĩ nhiên đây là một sự cường điệu, nhưng tất cả chúng ta đều được nghe một cái gì đó gần giống vậy. Nhiều diễn giả đưa vào câu mở đầu qua nhiều tên người khi họ bắt đầu bài phát biểu. Chuyện này không cần thiết. Bạn đưa vào càng ít tên càng hay.

“Thưa ông Chủ tịch, thứ quý bà, quý ông”, chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ rồi.

Cách mở đầu bài thuyết trình: Tránh những lời rào đón

Bạn nghe người ta nói đi nói lại những lời rào đón đến chán ngắt. Bạn hãy tự đề ra cho mình một quy tắc cứng rắn: Không bao giờ đưa ra những lời rào đón về bài phát biểu của bạn. Dưới đây là một vài ví dụ về những gì chúng ta thường nghe mọi người nói đi nói lại:

– Là một người không quen với việc ăn nói trước đám đông, tôi …

– Tôi không được khéo léo với loại công việc này lắm…

– Tôi sẽ không làm mất nhiều thì giờ của mọi người (những trường hợp này thường không giữ lời hứa).

– Tôi vốn quen với công việc làm hơn là ăn nói…

Bạn đừng bào giờ rào đón kiểu đó.

Nên mở đầu bài thuyết trình bằng một giọng nhỏ nhẹ

Mở đầu bài phát biểu một cách nhỏ nhẹ thường là một điều tốt. Nhiều diễn giả khởi đầu một cách ồn ào, nhưng rồi sau đó lại yếu dần.

Một số diễn giả có tầm cỡ hạ thấp giọng khi bắt đầu, và sở dĩ như vậy vì họ tin chắc giọng nói của họ được tiếp nhận tốt khắp nơi trong phòng. Hạ thấp giọng không có nghĩa là nói lẩm bẩm trong miệng. Thật ra, một giọng nói thấp cũng có thể được nghe rõ như một giọng nói cao. Bằng cách khởi đi bằng một giọng nhỏ nhẹ, người diễn giả cho ta cái cảm tưởng rằng anh ta suy nghĩ rất cẩn thận về đề tài của anh ta, và anh ta sẽ triển khai với tất cả sự thong thả cần phải có.

Đây không phải là một quy tắc có tính chất khuôn mẫu, nhưng là một quy tắc cần phải biết đến khi đối phó với các đề tài thuộc loại nghiêm túc.

Mở đầu bài thuyết trình thân mật

Cách mở đầu này thường rất hiệu quả. Hãy lấy một ví dụ: Diễn giả có thể ngồi cạnh thiếu ta Wiggs. Khi đứng lên, anh mỉm cười với người ngồi bên cạnh, và bắt đầu:

“Thưa ông Chủ tịch, thưa quý bà, quý ông. Tôi vừa nói với Thiếu ta Wiggs rằng tất cả quý vị đều tỏ ra rất hứng thú với…”

Và cứ như thế anh ta tiếp tục bài phát biểu của mình. Không khí trở nên thân mật đến nỗi không có ai nhận ra rằng diễn giả có lẽ khơi mào mẩu đối thoại ngắn với người ngồi bên cạnh mình chỉ nhằm mục đích này. Nó có mục đích đem lại một cái gật đầu xác nhận của vị thiếu tá; ông này phản ứng như vậy một cách hết sức tự nhiên và không nghĩ rằng bản thân ông ta dự phần vào một cách mở đầu thân mật của một bài thuyết trình.

Cách mở đầu thuyết trình bằng một câu hỏi (question opening)

Cách mở đầu này có mục đích làm cho mọi người suy nghĩ. Mọi người trở nên nhạy bén hơn khi họ bắt đầu suy nghĩ. Ngay cả một người buồn ngủ nhất trong cuộc hội thảo cũng ngồi hẳn lên khi được hỏi.

Một diễn giả được mời phát biểu trước các nhân viên khai thác của một công ty bảo hiểm. Ông ra quyết định mạo hiểm với câu mở đầu của mình khi tiếp cận với một vấn đề tế nhị. Và đây là cách mở đầu của ông ta:

“Các bạn phải chịu bao nhiêu thuế thu nhập năm vừa rồi? Bạn cố nhớ lại xem. Bạn không gặp khó khăn mấy trong việc nhớ lại ba nhiêu thuế đã đánh vào thu nhập của các bạn?”

Đến đây người diễn giả dừng lại. Sau đó ông ta tiếp:

“Nào! Các bạn có nhớ được con số không? Không những không một ai trong các bạn đóng thuế đủ, và bản thân tôi đang hành động như là một nhân viên không hưởng lương của Cục Thuế. Tôi muốn thấy ngành thuế thu được nhiều thuế hơn nữa từ phía các bạn, và để được như vậy, tôi phải giúp các bạn tăng thêm thu nhập”.

Dưới đây là một vài mở đầu khác thuộc loại này:

– Một diễn giả mở đầu bài nói chuyện về sân bãi thể thao:

“Có bao giờ các bạn chơi bóng đá với giày cao su trên nền sân trải xà bần chưa?”

– Một diễn giả mở đầu bài nói chuyện về Thiên văn học:

“Có bao giờ nhìn lên bầu trời đầy sao và tự hỏi: Tôi tự hỏi không biết tất cả những cái này có một ý nghĩa gì? Các bạn hãy suy nghĩ trong giây lát. Có bao giờ các bạn làm như thế chưa?”

Bây giờ bạn thử nghĩ ra một số mở đầu tương tự cho các đề tài sau”

– Quyền Anh là môn thể thao nguy hiểm.

– Xu hướng xuất khẩu hiện nay.

– Một lời kêu gọi nhằm mục đích từ thiện.

– Tôi chuẩn bị các bài phát biểu ra sao?

Cách mở đầu diễn thuyết “đi guốc trong bụng” mọi người

Kiểu mở đầu này thỉnh thoảng được sử dụng bởi các diễn giả biết mình đang đứng trước một người đa nghi. Đây là một ví dụ:

“Thưa quý vị, nếu tôi ngồi ở hàng ghế quý vị đang ngồi, không có được sự hiểu biết cái sự kiện mà tôi đang có trong tay, tôi cũng sẽ cảm thấy thiếu tự tin tưởng nơi diễn giả như chính quý vị đang cảm thấy. Tôi thông cảm với những suy nghĩ của quý vị. Nhưng tôi biết quý vị đang sẵn lòng nghe tôi phát biểu”.

Khi nào bạn cảm thấy có một định kiến nào đó có thể khiến cho một người không muốn nghe bạn phát biểu ngay từ đầu, lối mở đầu này rất có ích cho bạn.

Cách mở đầu thuyết trình bằng một câu chuyện dí dỏm

Bạn nên cẩn thận. Hãy nhớ lại những gì tôi viết về “Con người vui nhộn” (the funny man). Lối mở đầu bằng một câu chuyện vui sẽ rất hay, nếu bạn khéo kể chuyện và nếu bạn có một câu chuyện thú vị để kể. Nếu bạn thất bại, nghĩa là không tạo được một trận cười, nó sẽ ảnh hưởng xấu đến toàn bộ bài phát biểu sau đó của bạn.

Nếu ngược lại, bạn làm cho mọi người cười thỏa thuê như bạn mong muốn, khi đó bạn đã gặt hái được một thắng lợi mau chóng.

Phải nhớ là chuyện bạn kể phải phù hợp với bài phát biểu của bạn. Nó phải dẫn dắt mọi người đi vào câu mở một cách nhẹ nhàng.

Cách mở đầu diễn thuyết ca ngợi một địa phương (Local colour opening)

Nhiều người nghĩ rằng lối mở đầu này bị làm dụng và thật sự đã có nhiều lần diễn giả lạm dụng và làm cho nó bị ghét bởi những lời phỉnh nịnh tầm thường. Vì vậy, bạn phải thận trọng khi sử dụng nó.

Hãy xem cách Stanley Baldwin sử dụng nó dưới đây:

” Cho dù một diễn giả có dày dạn kinh nghiệm đến đâu, và cho dù anh ta từng phát biểu tại nhiều diễn đàn khác nhau đến đâu, lần đầu tiên tại tòa Thị Sảnh của thành phố Birmingham này, trước mặt các công dân Birmingham, anh ta không thể đứng lên mà không cảm thấy bồi hồi. Trong suốt một thế kỷ qua, trên toàn nước Anh, tòa đại sảnh này đã gắn liền với tên tuổi của hai trong số những hùng biện vĩ đại nhất của chúng ta, John Bright và Joseph Chambelain”.

Không có gì là phỉnh nịnh ở đây cả. Phải nói là từ tốn mới đúng, bởi vì ông ta nói thêm rằng mặc dầu ông ta nói thêm rằng ta nói không sánh được với tài hùng biện của các diễn giả tiền bối lừng danh, các diễn giả khác nên tìm nguồn cảm hứng nơi các tấm gương sáng đó.

Bằng cách ca ngợi tòa đại sảnh của họ ngay từ đầu bài phát biểu bằng những lời lẽ sang trọng như trên, ông ta đã làm cho mọi người cảm thấy hãnh diện biết mấy.

Cách mở đầu thuyết trình có tính lịch sử

Sau đây là một vài ví dụ:

“Khi Câu lạc bộ này đi vào hoạt động hai mươi năm về trước…”.

“Hiệp hội của chúng ta đã từng trải qua biết bao nhiêu thăng trầm…”.

“Khi lần đầu tiên chúng ta mới bắt đầu những bữa ăn trưa hàng tháng như thế này, chúng ta đều nghĩ rằng…”

Mở đầu mang tính lịch sử có nghĩa là diễn giả gợi lại một vài sự kiện đã qua, sau đó trở lại hiện tại và dẫn dắt họ đi dần vào trọng điểm của bài phát biểu. Nếu bạn giữ cho nó được ngắn gọn, bằng cách gợi lại một vài kỷ niệm cũ, hoặc bằng cách phác họa một bức tranh quá khứ, lối mở đầu này tỏ ra rất hữu hiệu.

Mở đầu thuyết trình bằng cách đưa ra một sự kiện (Factual opening)

Lối mở đầu này đưa người nghe đi thẳng vào bài phát biểu. Đây là một vài ví dụ:

– Bài phát biểu trước Hiệp hội Bảo tồn loài chim: “Dầu mỏ là một tác nhân hủy diệt và nó mang đến một cái chết xiết bao đau thương. Người ta ước lượng rằng có đến 26000 con chim chết một cách thương tâm dọc theo phần bờ biển này năm vừa rồi do nạn nhiễm dầu, và chúng ta biết là tai họa này có thể tránh được…”.

– Bài phát biểu với các kỹ sư về việc bảo quản máy móc:

“Một micro có khối lượng nhỏ bằng một phần nghìn của 1milimet, và những hạt bụi có kích thước cỡ 1 micro có thể làm hỏng những máy móc rất đắt tiền trong một thời gian ngắn…”.

Bạn thử nghĩ ra những mở đầu loại này cho các bài phát biểu về:

– Làm cách nào để cho một khu vườn sinh lợi?

– Giá trị của môn thể thao có tính toàn cầu.

– Làm thế nào để giúp cho những người lớn tuổi ở lại trong ngành công nghiệp?

Mở đầu bài phát biểu bằng cách trích dẫn (Quotaion opening):

Một câu trích dẫn thích hợp có thể là một mở đầu rất tốt. Tất cả những gì bạn phải làm là đảo ngược công thức xây dựng bài phát biểu của chúng ta. Bạn đưa ra câu trích dẫn rồi sau đó bạn giải thích lý do sử dụng câu trích dẫn, ví dụ:

– Về thuật lãnh đạo:

“Tấm lòng của ông ấy rộng như biển cả, nhưng tuyệt nhiên nó không có chỗ cho một ký ức không phải nào”. Emerson viết như trên về Abraham Lincolh. Quả là một bài học về nhân hậu cho các nhà lãnh đạo hiện nay.

Cách mở đầu thuyết trình có tính thời sự

Cách này tương tự cách mở đầu thân mật. Người diễn giả đề cập đến một biến cố xảy ra chưa lâu. Chẳng hạn:

– Về việc làm những con đường lưu thông mới:

“Vậy là cuối cùng đội Arsenal giành được chiến thắng. Điều này vô cùng quan trọng đối với nhiều người, nhưng tôi tự hỏi mọi người có bao giờ nghĩ đến sự quan trọng của việc làm thêm nhiều đường giao thông hơn nữa? Sẽ đến cái lúc mà mọi người không thể nào đến với các trận đấu bóng ưa thích của họ, trừ khi ta phải làm một điều gì đó cho vấn đề giao thông”.

Cách mở đầu thuyết trình gây sốc

Đây là lối mở đầu thích hợp nếu diễn giả đứng trường những người nghe thờ ơ. Lối mở đầu này đôi khi cũng tỏ ra có ích đối với một diễn giả phát biểu sau một bữa tiệc, sau khi các thực khách ăn uống quá ngon miệng. Bởi vì bài phát biểu bắt đầu bằng một lời nói hoàn toàn đi ngược lại những gì người nghe chờ đợi, họ thường ngồi ngay ngắn lại nghe diễn giả nói tiếp.

Đây là ví dụ:

– Tại một cuộc họp phụ huynh học sinh tại trường: “Giáo dục là một việc làm vô ích, và là một sự hoang phí tiền bạc – trừ khi nó được hậu thuẫn bởi một sự quan tâm đúng đắn trong gia đình…”.

Cách mở đầu thuyết trình khêu gợi óc tò mò

Hầu hết chúng ta đều tò mò do bản tính. Mọi người sẽ tỏ ra rất quan tâm nếu ta khêu gợi óc tò mò của họ. Giống như những cách mở đầu khác, nó bao gồm hai giai đoạn: Dẫn nhập và khêu gợi sự tò mò.

Ví dụ: Phát biểu trước hội nghị về thương mại:

“Bên trên mỗi cửa hàng trong khu vực quanh đây có một biển hiệu không đọc được. Trên đó là cái gì vậy? Để xem các bạn có đoán được không. Không à? Nó viết như thế này: Tôi có mặt ở đây là để kiếm tiền và bất cứ ai cũng có thể giúp tôi làm việc đó đều được đón tiếp nồng nhiệt. Nhưng các bạn có làm cho khách hàng của bạn cảm thấy được đón tiếp đúng mức chưa?”

Cách mở đầu đề cập đến những người có mặt

Ví dụ: Khi nói với những người làm công việc xây dựng:

“Các bạn ở đây là những người xây dựng. Đó là điều mà chúng ta phải lấy làm hãnh diện. Tại sao? Bởi vì nếu chúng ta bước ra khỏi nơi này, chúng ta sẽ nhìn thấy một tòa nhà chung cư mà một số người trong các bạn đây là góp phần xây dựng nên…”.

Cách mở đầu diễn thuyết bằng một câu chuyện

Tất cả chúng ta đều thích một câu chuyện hay, không nhất thiết là một câu chuyện dí dỏm, nhưng là một câu chuyện thú vị. Và mọi người trong chúng ta đều có một câu chuyện để kể, về một điều gì đó xảy ra đến với chúng ta.

Chung quy lại, nên sử dụng cách mở đầu thuyết trình khi nói trước đám đông như thế nào?

Đến đây bạn đã được giới thiệu các cách mở đầu khác nhau. Bạn chọn cách nào? Dĩ nhiên như tôi đã nói, điều này tùy theo bài phát biểu và cũng tùy cá tính riêng của bạn.

Đừng bám lấy chỉ một cách mở đầu. hãy làm cho phong phú hơn nữa kinh nghiệm bản thân của bạn bằng cách giới thiệu bài phát biểu của bạn theo nhiều cách khác nhau, trong nhiều dịp khác nhau.

Một số diễn giả sử dụng những vật minh họa để giúp họ mở đầu. Những người khác ngỏ lời khen ngợi… Các nhà quản lý đôi khi mở đầu bằng cách khen ngợi nhân viên của họ về công việc tốt đẹp mà họ đã làm.

Bạn sử dụng bất cứ loại mở đầu nào cũng được miễn là nó thích hợp với bạn, và thích hợp với bài phát biểu. Quan trọng hơn hết là KHÔNG NÊN NÓI DÔNG DÀI.

Xem bài viết: Bật mí cách chuẩn bị nội dung bài thuyết trình, bài phát biểu thu hút

Theo Nghệ thuật nói trước công chúng

Hướng dẫn tuyệt chiêu mở đầu bài thuyết trình, bài phát biểu
5 (100%) 2 votes
Chia sẻ nếu bạn thấy có ích

2 comments

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *